2025 жылдың төртінші тоқсанында Қазақстан халқының 4,8%-ының немесе 172,7 мың отбасындағы 988,2 мың адамның табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен (айына жан басына шаққанда шамамен 58,8 мың теңге) төмен болды. Бір жыл ішінде мұндай азаматтардың саны 2%-ға артты.
Өңірлерде жағдай әркелкі. Өткен жылдың төртінші тоқсанында елдің 20 өңірінің 9-ында кедейлік деңгейі республикалық орташа көрсеткіштен асып түсті. Рейтингтің антилидері болып Түркістан облысы қалды, мұнда табысы төмен халықтың үлесі 8,4%-ға жетті. Одан кейін Маңғыстау облысы тұр: 7,9%.
Ерекше алаңдататыны — азық-түлік себетінің құнынан төмен табыс алатын халық үлесінің күрт артуы. Табысы әрең тамаққа жететін халықтың үлесі 2025 жылдың төртінші тоқсанында 0,3%-ға дейін күрт өсіп, өткен жылдың дәл осындай кезеңімен салыстырғанда 3 есеге артты. Ең күрделі жағдай Ұлытау облысында тіркелді, мұнда көрсеткіш 3%-ға жетіп, республикалық орташа деңгейден 10 есе жоғары болды. Жоғары көрсеткіштер Қарағанды (1,3%) және Ақмола (1%) облыстарында байқалды.
Ең осал санат ретінде көпбалалы отбасылар қалып отыр. 5 және одан да көп адамнан тұратын отбасылар арасында күнкөріс минимумынан төмен табыс алатын халықтың үлесі 9,1%-ды құрады, бұл 4 адамнан тұратын үй шаруашылықтарына қарағанда 3,5 есе жоғары (2,6%), ал 3 адамнан тұратын отбасылармен салыстырғанда 10 есе көп (0,9%). Кедейлік көбіне көп адамнан тұратын үлкен отбасыларда кең таралған: олардың ішінде азық-түлік себетінің құнынан төмен табыс алатын халықтың үлесі 0,4%-ды құрады, ал шағын үй шаруашылықтарында бұл көрсеткіш нөлге жуық. Естеріңізге салсақ, әңгіме тек ресми деректер туралы болып отыр, ал нақты жағдай бұдан әлдеқайда күрделірек болуы мүмкін.
Көпбалалы отбасылар ең жоғары тәуекел аймағында қалып отыр: олардың төмен табысқа қатысты осалдығы бір адамнан тұратын үй шаруашылықтарымен салыстырғанда шамамен 75 есе жоғары. Отбасы мүшелерінің саны артқан сайын, олардың азық-түлік қоржынының құнынан төмен табыспен күн көру ықтималдығы да өседі. Бұл — көпбалалы отбасыларды қолдауға бағытталған қазіргі шаралардың өз міндетін толық атқара алмай отырғанының тікелей көрсеткіші.
